Bankalar Caddesi: Osmanlı’dan Günümüze Voyvoda Caddesi Sergisi
Sergi, üyelerimizden Prof. Dr. Edhem Eldem ve Türkiye'nin önemli tasarımcılarından Bülent Erkmen'in ortak çabasıyla gerçekleştirildi. Tarih Vakfı ve Osmanlı Bankası Bankacılık ve Finans Tarihi Araştırma ve Belge Merkezi tarafından, Osmanlı Bankası'nın sponsorluğunda gerçekleşen sergi Osmanlı Bankası'nın Bankalar Caddesi'ndeki eski genel müdürlük binasında üç ay boyunca izlendi.
1840’larda oluşmaya başlayan ve Osmanlı Bankası’nın kuruluşuna da tanıklık eden Bankalar Caddesi’ni ele alan bu sergi Türkiye’de kapitalist ilişkilerin ve özellikle bir finansal kesimin oluşmasının somut bir mekanda incelenmesini sağladı.
Yaygın olarak Bankalar Caddesi olarak bilinen Voyvoda Caddesi, 19. yy'da Osmanlı İmparatorluğu'nun ve 1930'lara kadar da Türkiye Cumhuriyeti'nin mali hayatında önemli bir rol oynadı. Bankalar Caddesi, imparatorluğun mali ve iktisadi hayatında çok etkili olan Galata bankerlerinin faaliyetlerine ve Şirket-i Hayriye ve tramvay şirketlerinin kuruluşu, konsolidasyon, Abdülaziz'in düşürülmesi, 1850'lerde kurulup 1920'ların sonuna kadar dünyanın en önemli borsaları arasında olan Galata Borsası, Rüsumu Sitte İdaresi'nin Düyunu Umumiye'ye devrolunması ile Osmanlı İmparatorluğu mali hayatının ana dönemeci olan Osmanlı Bankası'nın kuruluşu gibi dönemin önemli olaylarına tanıklık etti. Oluşumu 1840'larda başlayan ve 1870'lerden sonra en önemli dönemini yaşayan bu caddenin kendi tarihi, hiç şüphesiz Osmanlı İmparatorluğu tarihinin en önemli bölümlerinden birini yansıtıyor.
Galata'nın iç surları boyunca uzanan bir yol olan caddenin önemi, daha 14. yüzyılda burada bulunan Palazzo del Comune'den, Ceneviz Meclis Binası ve Pizza'dan -Pazar Meydanı- anlaşılır. Osmanlı döneminde sokağın ismini Galata asayişinden sorumlu olan voyvodadan aldığı biliniyor. Caddenin sergiye konu olan geçmişi ise Osmanlı'nın özellikle son 50 yılından başlıyor. Bu dönemde yeni ekonomik sektörlerle yakından ilintili pek çok kurum ve kuruluşun yerleşmesiyle çehresi radikal bir değişime uğrayan Bankalar Caddesi bankacılık, sigorta, hukuk, mimarlık, madencilik, demiryolları ve genel anlamda teknoloji ithaliyle ilgili olan şirketlere ev sahipliği yapıyor. Dolayısıyla bu sergi, Türkiye'de kapitalist ilişkilerin, özellikle de bir finansal kesimin oluşmasının somut bir mekânda incelenmesini sağlıyor. Mekânsal değişimler ve gelişmelerin yansıtılmasının yanı sıra caddenin tanıkları ile yapılan sözlü tarih görüşmeleri de yaşanan sürecin sosyal yanını ortaya koyuyor. 1920'lerden 1990'lara uzanan bir zaman dilimi içinde caddede bulunmuş, çocukluk dönemini geçirmiş, kimisi farklı bankalarda ya da elektrik firmalarında çalışmış ve hatta komiserlik yapmış toplam 12 kişi ile görüşüldü. Bu görüşmeler zaman içinde İstanbul'daki, özellikle de Bankalar Caddesi'ndeki hayatı izlememize yardımcı oluyor.
Projeye Ait Yayınlar
BANKALAR CADDESİ
Bankalar Caddesi herhangi bir cadde değildir. Eski adıyla –ve bugünkü resmi adıyla- Voyvoda Caddesi, Galata’nın hayatına her zaman merkezi bir rol oynamıştır. Evliya Çelebi burada “kat kat kârgir” Cenevizli binaları olduğunu söyler. 19. yüzyılın ikinci yarısında bu cadde sadece Galata’nın değil, bütün İstanbul’un bir merkezi olacaktır. Bankalar Caddesi Sergisi’nin bir devamı olan bu kitap bir dönemin ekonomik ve tarihi olaylarının yanı sıra, sosyal ve toplumsal gelişmine de ışık tutuyo
Bu forumda yeni konular açamazsınız Bu forumdaki mesajlara cevap veremezsiniz Bu forumdaki mesajlarınızı değiştiremezsiniz Bu forumdaki mesajlarınızı silemezsiniz Bu forumdaki anketlerde oy kullanamazsınız
ÖNEMLİ DUYURU: Bu forumda SİYASET
ve DİN içeren konular KESİNLİKLE
tartışılmamaktadır.
NEDEN?
Bu konularda yapılacak tüm yayınlar moderatörler ve yöneticiler
tarafından görüldüğü anda silinecektir.
